Son yıllarda glutensiz beslenme, birçok kişi tarafından yalnızca bir diyet tercihi olarak değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı olarak benimsenmiştir. Ancak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Münir Anıl, bu durumun sağlık açısından ciddi riskler taşıyabileceğini vurgulamaktadır. Glutensiz diyetin, tıbbi bir gereklilik olmadan uygulanmasının, bireylerde uzun vadede vitamin ve mineral eksikliklerine yol açabileceği uyarısında bulunmaktadır.
Prof. Dr. Münir Anıl, yaklaşık 15 yıldır glutensiz beslenme üzerine bilimsel çalışmalar yürütmektedir ve bilinçsiz diyetlerin tehlikelerine dikkat çekmektedir. Glutenin, buğdayda bulunan doğal bir protein olduğunu belirten Anıl, bazı bireylerin 'glutensiz besleniyorum' diyerek bu durumu bir trend haline getirdiğini ifade etmektedir. Bu durumun, sağlıklı bireyler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtmektedir.
Glutensiz diyetin riskleri nelerdir?
Herhangi bir sağlık teşhisi olmaksızın glutensiz beslenmeye devam edilmesi, vücutta bazı vitaminler, mineraller ve besin bileşenlerinin eksik kalmasına neden olabilir. Prof. Dr. Anıl, bu durumun uzun vadede vücut sağlığına ciddi zararlar verebileceğini vurgulamaktadır. Glutensiz diyetin yalnızca belirli hastalık grupları için zorunlu olduğunu ifade eden Anıl, çölyak hastaları, fibromiyalji, irritabl bağırsak sendromu, otizmin bazı türleri, haşimato ve gluten alerjisi olan bireylerin bu diyeti uygulaması gerektiğini belirtmektedir.
Bu bireylerde, 20 miligramlık gluten bile hastalığın ilerlemesine yol açabileceği için dikkatli olunması gerektiği ifade edilmektedir. Dolayısıyla, glutensiz beslenme uygulamalarının mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından yönlendirilmesi gerekmektedir.
Bilimsel çalışmalar ve yenilikler neler?
Prof. Dr. Münir Anıl, glutensiz ürünlerde lezzet ve besleyicilik sorununu aşmak için yürüttükleri projeler hakkında bilgi vermektedir. Geliştirdikleri baklagillerden ve mısır unundan iki farklı tarhana ile birlikte, çocuklar için glutensiz cips üretiminin de gerçekleştirildiğini açıklamaktadır. Bu tür yeniliklerin, glutensiz beslenme uygulamalarına katkı sağladığı ve bireylerin beslenme alışkanlıklarını olumlu yönde etkilediği ifade edilmektedir.
Ayrıca, tatlı ihtiyacına yönelik yeni bir ürün üzerinde çalıştıklarını duyuran Anıl, bakla şekeri üzerine yüksek lisans tezinin tamamlandığını ve patent aşamasında olduklarını belirtmektedir. Bu yeniliklerin, glutensiz diyet uygulayan bireylerin beslenme çeşitliliğini artıracağı düşünülmektedir.
Yerel yönetimlerin katkıları nelerdir?
Samsun’daki yerel yönetimlerin açtığı glutensiz kafelerin, teşhisli bireylerin sosyal hayata katılımı için önemli bir örnek teşkil ettiğini ifade eden Prof. Dr. Anıl, bu tür uygulamaların toplumda farkındalık yaratma açısından da büyük önem taşıdığını vurgulamaktadır. Glutensiz beslenme konusunda yapılan bu tür girişimler, bireylerin sosyal yaşamlarını olumlu yönde etkileyerek, toplumda daha geniş bir kabul görmesine yardımcı olmaktadır.
Sonuç olarak, glutensiz diyet uygulamalarının sağlık açısından dikkatli bir şekilde ele alınması gerekmektedir. Bilinçli ve uzman görüşü doğrultusunda yapılan diyetler, bireylerin sağlıklarını korumalarına yardımcı olabilirken, moda haline gelen uygulamalar ise ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
